Lymfedrainage: behandelingen en oefeningen

Met lymfedrainage voeren we overtollig lymfevocht af waardoor een patiënt -weer- beter kan bewegen en minder pijn ervaart. Robbin Lam werkt al tien jaar bij Medifit, waarvan drie jaar als geregistreerd oedeemtherapeut. Hij legt uit wat lymfedrainage precies inhoudt.  

Vochtophoping herkennen

Vochtophoping in het lichaam -ook wel oedeem genoemd- komt voornamelijk voor in armen en benen, maar kan in het hele lichaam voorkomen. Bij oedeemvorming is er een te grote hoeveelheid aan vocht in het lichaam aanwezig, of is de verdeling van vocht in het lichaam niet op orde. Oedeem is soms te herkennen aan een putje in de huid dat blijft staan als je met je vinger op de zwelling drukt. Maar meestal is het te herkennen aan toename in de omvang. Zwellingen kunnen er soms voor zorgen dat iemand er ‘opgeblazen’ of zelfs onherkenbaar uitziet.

Primair en secundair lymfoedeem

We maken onderscheid tussen primair en secundair lymfoedeem. Bij mensen met primair lymfoedeem is het aangeboren of genetisch bepaald. Secundair lymfoedeem is vochtophoping als gevolg van operaties, problemen aan het hart of de nieren. Hierbij is het lymfesysteem ontregeld of beschadigd. 

De start van de behandeling

Een lymfedrainage-behandeling begin ik altijd met het activeren van het lymfesysteem. Dat gebeurt door een aantal masserende en drainerende bewegingen. Er zijn een aantal knooppunten van lymfeknopen in het lichaam die bijdragen aan de doorstroming en de activiteit van het lymfestelsel. Afhankelijk van het gebied waar het vocht zich ophoopt, begin ik de behandeling. 

Verplaatsing van vocht

Lymfedrainage gebeurt echt op de plekken waar de oedeem zich bevindt. Daar maak ik masserende en drainerende bewegingen om ze het vocht richting de buik te sturen. Vocht zakt vaak naar beneden. Heb je het bijvoorbeeld over een been, dan bevindt de ophoping zich vaak in het onderbeen. Dat probeer ik altijd omhoog te sturen richting de buik. Hier wordt het vocht verwerkt en daarmee op natuurlijke wijze door het lichaam verspreid. 

Lymfedrainage is niet pijnlijk

Gelukkig niet. Als iemand, op het moment dat ik het vocht stuur, pijn ervaart is het vocht niet de reden van de pijn. De pijn wordt veroorzaakt doordat andere structuren, zoals spieren en pezen, in de verdrukking komen door het vocht. Dat kan soms pijnlijk zijn. 

Behandeling met de Lymphastim

Lymfedrainage is ook mogelijk met de Lymphastim. Dit is een pomp waar been- of armmanchetten met luchtkamers op aangesloten kunnen worden. Wanneer de luchtkamers gevuld zijn, zorgt een pomp ervoor dat vocht wordt afgevoerd naar de buik. De lymphastim zorgt voor een algehele druk in een ledemaat. Bij secundair lymfoedeem zie je vaak lokale blokkades als gevolg van littekenweefsel, hierdoor krijgt het vocht niet goed de ruimte om door te stromen. Die blokkades kan ik handmatig vaak beter voelen en behandelen. Ook kan ik handmatig meer accenten leggen op de gebieden waar dit het meest nodig is. Sommige patiënten met aangeboren lymfoedeem, kunnen dankzij de Lymphastim de behandelfrequentie bijstellen. In plaats van dat ik hen wekelijks behandel, zie ik ze  bijvoorbeeld één keer in de twee tot vier weken. Dat combineren ze met de Lymphastim. De Lymphastim is dus een goede aanvulling op de manuele lymfedrainage. 

Lymfedrainage: behandelingen en oefeningen

Ademhalingsoefeningen

De hartslag reguleert de doorbloeding en het lymfesysteem werkt daar nauw mee samen. Zo wordt het vocht rondgepompt in het ritme van de hartslag. Dit is te sturen met ademhaling. Door lymfedrainage te combineren met ademhalingsoefeningen, wordt het lymfesysteem ondersteund. Ik probeer dit altijd zo duidelijk mogelijk aan patiënten uit te leggen en ik geef ook altijd ademhalingsoefeningen op papier mee: thuis oefenen kost weinig tijd en is vaak erg effectief. 

Een combinatie van behandelingen

Lymfedrainage is altijd een combinatie van verschillende behandelingen. We combineren lymfedrainage met de juiste oefentherapie. Vaak werkt dit ook heel motiverend voor mensen om ook te blijven oefenen, want ze merken toch al vrij snel dat het effect heeft. Ik stimuleer de mensen dan ook om thuis actief met oefeningen aan de slag te gaan, zo maken we het effect zo optimaal mogelijk. 

Het effect van lymfedrainage

Hoe snel een patiënt effect merkt, hangt af van hoe lang de klachten al bestaan en de mate van schade aan het lymfesysteem. Waar de ene patiënt na een paar behandelingen weer de oude is, redt een andere patiënt het na een half jaar of een jaar zonder behandelingen. De één met oefeningen voor thuis, de ander zonder. Ook zijn er patiënten die jarenlang onder controle blijven: een keer per maand even de vochtdoorstroming verbeteren. Iemand bij wie een aantal lymfeknopen verwijderd zijn, kan na één of twee behandelingen al effect merken. In enkele gevallen ligt de doorstroom van het vocht helemaal stil, dan moeten we meer ons best doen voor het effect dat ik wil behalen. Dan duurt de behandeling ook langer. Ik doe er altijd alles aan om, binnen de situatie die er is, een zo optimaal mogelijk effect te krijgen. 

Last van lymfoedeem? Maak dan een afspraak. Wij helpen je graag zo snel en goed mogelijk van je klachten af.  

Ervaart u klachten tijdens het lopen?
Maak een afspraak met één van onze fysiotherapeuten!